जनकपुरधाम– खेतमा समयमै पानी पुगेपछि सप्तरीका किसान खुसी भएका छन्। लामो समयदेखि आकाशेपानीको भरमा खेती गर्दै आएका किसानले यस वर्ष खेतीको मुख्य समयमा नहरमार्फत खेतसम्म पानी पाएपछि राहत महसुस गरेका हुन्।
बाली हुर्किने समयमा खेतमा पानी पुगेपछि जिल्लाका किसानलाई कृषि कार्य गर्न सहज भएको छ। सप्तरीको डाक्नेश्वरी नगरपालिकाका किसान अशोक यादवले समयमा वर्षा नहुँदा धान रोपाइँ प्रभावित हुने तथा रोपिसकेको धानमा समेत सिँचाइको समस्या हुने अवस्था रहे पनि नहरमा पानी आएपछि राहत भएको बताए।
कोशी पम्प चन्द्र नहर सिँचाइ कार्यालय, राजविराजअन्तर्गत चन्द्र नहर सिँचाइ प्रणाली, कोशी पम्प नहर सिँचाइ प्रणाली र वितरण नहर सिँचाइ प्रणाली गरी तीनवटा सिँचाइ प्रणाली सञ्चालनमा छन्। यी प्रणालीमार्फत सप्तरीका विभिन्न क्षेत्रमा कृषि प्रयोजनका लागि सिँचाइ सुविधा उपलब्ध हुँदै आएको छ।
कार्यालय प्रमुख वीरेन्द्र यादवका अनुसार चन्द्र नहर सिँचाइ प्रणालीमा गत असार १० गतेदेखि पानी छाडिएको छ। त्यस्तै कोशी पम्प नहर सिँचाइ प्रणाली र वितरण नहर सिँचाइ प्रणालीबाट साउन २१ गतेदेखि किसानका खेतसम्म पानी पुर्याउन थालिएको हो।
खेतीको मुख्य समयमा नहरमा पानी सञ्चालन भएपछि किसानलाई सहज भएको र तीनवटै प्रणालीबाट नियमित रूपमा पानी वितरण गर्ने प्रयास भइरहेको कार्यालय प्रमुख यादवले बताए।
सिँचाइ सुविधा उपलब्ध भएपछि आकाशेपानीमा निर्भर किसानलाई विशेष राहत पुगेको छ। कृषि उत्पादनका दृष्टिले महत्त्वपूर्ण जिल्ला सप्तरीमा पर्याप्त सिँचाइ सुविधा नहुँदा किसानले बर्सेनि मौसममा निर्भर भएर खेती गर्नुपर्ने अवस्था रहँदै आएको थियो।
समयमा वर्षा नहुँदा धान रोपाइँ ढिला हुने, रोपाइँपछि पानीको अभाव हुने तथा उत्पादनमा असर पर्ने समस्या किसानले भोग्दै आएका छन्। यस वर्ष नहर प्रणालीबाट समयमै पानी उपलब्ध भएपछि त्यस्ता समस्या केही हदसम्म कम हुने अपेक्षा गरिएको छ।
किसानका अनुसार धान रोपाइँका लागि आवश्यक समयमा खेतमा पानी उपलब्ध हुँदा खेती गर्न सहज हुनुका साथै उत्पादनसमेत बढ्ने सम्भावना हुन्छ।
नहरको नियमित मर्मतसम्भार तथा संरचना निर्माणलाई प्राथमिकता दिइएको कार्यालयले जनाएको छ। नहर जीर्ण हुँदा पानी चुहावट हुने, खेतसम्म पर्याप्त पानी नपुग्ने तथा ठाउँ–ठाउँमा नहर अवरुद्ध हुने समस्या आउने भएकाले संरचनामा सुधार गरिएको कार्यालय प्रमुख यादवले बताए।
उनका अनुसार गत आर्थिक वर्ष २०८२/८३ मा नहर प्रणालीको मर्मतसम्भार तथा सुधारअन्तर्गत एक हजार ४६५ मिटर पक्की नहर निर्माण गरिएको छ। यसबाट नहरको संरचना थप व्यवस्थित हुनुका साथै पानी प्रवाहमा सहजता आउने अपेक्षा गरिएको छ।
त्यस्तै नहर प्रणालीअन्तर्गत १२ वटा भिआरबी (पुल) निर्माण गरिएको छ। यसले किसान तथा स्थानीयवासीको आवतजावतसँगै नहरबाट पानीको नियमित प्रवाह कायम गर्न सहयोग पुगेको कार्यालयले जनाएको छ।
नहरको निरीक्षण, मर्मतसम्भार तथा सिँचाइ संरचनासम्म आवश्यक सामग्री पुर्याउन एक हजार ८५० मिटर सर्भिस रोड ग्राभेलिङ गरिएको छ। गत आर्थिक वर्षमा दुईवटा ल्यान्डी साइफन निर्माण गर्नुका साथै नौ किलोमिटर नहर सरसफाइको कामसमेत सम्पन्न गरिएको छ।
नहरमा जमेको माटो, बालुवा तथा अन्य अवरोध हटाउँदा पानीको प्रवाह सहज हुने भएकाले नियमित सरसफाइ गरिएको प्रमुख यादवले बताए।
कोशी पम्प चन्द्र नहर सिँचाइ कार्यालयअन्तर्गतका तीनवटै सिँचाइ प्रणालीबाट सप्तरीमा ३४ हजार ९८० हेक्टर क्षेत्रफलमा सिँचाइ सुविधा पुगेको छ।
